Herceg Novi je dobio registar stabala u užem gradskom jezgru, u okviru studije „Analiza zdravstvenog stanja sa prijedlogom mjera sanacije stabala“, kojom je obuhvaćeno više od 500 stabala. Studija donosi pregled dendrofonda na ovom području, analizu zdravstvenog stanja, prijedlog mjera sanacije i uklanjanja, i kao takva predstavlja prvi korak u uspostavljanju katastra urbanog zelenila.
Analiza je urađena kao prva faza, odnosno pilot projekat i obuhvatila je područje od Tople do Starog grada, uključujući magistralni pojas iznad Starog grada, dio Šetališta pet Danica do tvrđave Forte mare, kao i parkove, skverove i ulične drvorede u užem gradskom jezgru.
Izradu elaborata inicirala je Opština Herceg Novi u saradnji sa Agencijom za razvoj i zaštitu Orjena, a realizovalo preduzeće Šuma-plan iz Banja Luke. Jedan od najznačajnijih rezultata ovog pilot projekta jeste izrada katastra stabala, koji obuhvata detaljnu kartoteku za svako pojedinačno stablo na ovom području. Kartoteka sadrži taksacione podatke, procjenu zdravstvenog stanja, prijedlog mjera sanacije i njege. Svako stablo je fotografisano u cjelini, a posebno su evidentirana i oštećenja.
„Popisivali smo samo stabla koja su veća od pet metara i deblja od pet centimetara. Sada je na Opštini i komunalnim preduzećima da izvrše sanaciju u skladu sa našim prijedlogom mjera“, objašnjava Duško Topić iz preduzeća Šuma-plan. Kako kaže, rezultati ove analize pokazuju da je najveći broj stabala u dobrom zdravstvenom stanju – oko 80 odsto ocijenjeno je kao zdravo ili sa manjim oštećenjima. Nešto manje od 10 odsto stabala svrstano je u kategoriju loših i vrlo loših, te predloženo za uklanjanje jer predstavljaju potencijalnu opasnost po bezbjednost ljudi i imovine. Podaci iz studije biće korišćeni kao stručna osnova za dalje održavanje, planiranje i unapređenje gradskog zelenila.
Analiza zaključuje da se urbanim zelenilom, odnosno dendrofondom u Herceg Novom dobro gazduje, ali na nedovoljnom nivou, te da je u budućnosti potrebno povećati investiciona ulaganja u obnavljanje, sanaciju i održavanje drvoreda i gradskog zelenila uopšte, a kojima će se postići stvaranje zdrave i otporne zelene strukture, privlačne za građane i posjetioce. „Sledeća faza projekta bi najvjerovatnije trebalo da bude izrada registra stabala na području od tvrđave Forte mare do tunela Lalovina. Osim toga, razgovarali smo o mogućnostima izrade elaborata za druge zelene površtine, poput Savinske dubrave, što podrazumijeva snimanje sadašnjeg stanja i prijedloge mjera za dalje postupanje“, kazao je Topić.
U okviru projekta uspostavljena je i GIS baza dendrofonda, u kojoj su svi analizirani podaci za svako stablo digitalno obrađeni, prostorno pozicionirani i vektorski prikazani.
Ova baza predstavlja osnov za uspostavljanje Geografskog informacionog sistema (GIS) urbanog zelenila Herceg Novog, koji omogućava jednostavno ažuriranje podataka i pregled informacija o pojedinačnim stablima ili grupama stabala.
Uspostavljanje GIS-a urbanog zelenila predstavlja važan iskorak u načinu gazdovanja gradskim zelenilom, jer omogućava efikasnije i ekonomičnije održavanje postojećih zelenih površina, planiranje novih zasada, kao i zaštitu stabala u procesu prostornog planiranja i izvođenja komunalnih i građevinskih radova. Krajnji cilj započetih aktivnosti je da Herceg Novi dobije kompletan katastar zelenih površina na teritoriji opštine, koji će služiti kao osnova za dugoročno, plansko i stručno upravljanje zelenim fondom, koji ima ključnu ulogu u očuvanju ambijenta, bezbjednosti i kvaliteta života.
